ماهي بزرگ - Big Fish

[mori_kntu]

ماهی بزرگ - Big Fish
کارگردان : تيم برتون Tim Burton
فيلمنامه: جان آگوست براساس رماني از دانيل والاس
بازيگران:Ewan McGregor / Albert Finney / Billy Crudup / Jessica Lange / Helena Bonham Carter
محصول 2003 - امریکا -
رنگی
125 دقیقه

سايت رسمي ماهي بزرگ

خلاصه داستان: ادوارد بلوم داستان هاي عجيب و غريبي مي خواند و هميشه ذهنش درگير اين قصه ها بوده است به خصوص داستاني درباره ماهي قرمز كه اگر در تنگ كوچك نگهداري شود همان قدر مي ماند اما با بيشتر شدن اين فضا مي تواند دو يا سه حتي چند برابر شود. ده سال بعد ادوارد يكي از محبوبترين جوانان در آلاباما شده است. او فكر مي كند براي اين كه مثل ماهي بزرگ شود بايد خانه را ترك و دنيا راسياخت كند. به اين شكل سفر دور از ذهن و اسطوره اي ادوارد آغاز مي شود . سالها مي گذرد او اكنون مردي سالخورده است. همه ادواردئ را به عنوان راوي داستان هاي باور نكردني از زندگي پر هيجان دوران جواني خود مي شناسند. داستان هاي ادوارد براي همه جذاب است غير از پسرش ويليام كه مدتها پيش اورا ترك مي كند. ادوارد بيمار مي شود و همسرش مي كوشد تا بار ديگر اعضاي خانواده را گرد هم بياورد.

[mori_kntu]

«ماهي بزرگ» تمثيلي بي شائبه و همه جانبه از نقش سائقه خلاقيت است، تمثيلي از كششي مقاومت ناپذير كه فيلمساز را به عنوان يك روايتگر فرو رفته در فانتزي و تخيلي بيكران در هر لحظه در برابر داستان گويي مي ستايد.
در اين چارچوب مفهومي، ادوارد بلوم، كاراكتر اصلي «ماهي بزرگ» كه زندگيش تنها در زنجيره پيوسته اي از قصه هاي عجيب و غريبي كه او خود با شور و شعف سرهم مي كند معنا مي يابد، در حقيقت همزاد ناگسستني خود فيلمساز است كه با دوربين جادويي اش زمان و مكاني افسانه اي مي آفريند.
داستان هاي ادوارد همگي ابعادي اغراق شده دارند كه در سيري نارسيسيستي (narcissistic) و خود شيفتگانه همواره گره دراماتيك خود را در يك نقطه اوج حيرت انگيز مي گشايند؛ جايي كه راوي مقياسي اساطيري و قهرمانانه به ماجراهاي خود مي دهد. بدينسان، ادوارد به آينه اي بدل مي شود كه تصوير تيم برتون را در شفافيت مطلق هنري اش به او بازمي گرداند؛ هنرمندي كه هزارتوي شگرف تخيلش انباشته از غول ها، ساحره ها، جنگل هاي خوفناك و دهكده هاي بهشت واري است كه نبض تپنده شان آرزوهاي وانهاده فيلمساز را تحقق مي بخشد، درست مثل قهرمان «كابوس پيش از كريسمس» (Nightmare Before Christmas) كه از قلب دنياي كابوس وار شياطين و ارواح «هالووين» (Halloween) برمي خيزد و مي خواهد جاي پاپا نوئل را در شب كريسمس بگيرد.
اما او معيارهاي زيبايي شناختي و الگوهاي رفتاري خاص دنياي خود را دارد، پس به جاي هداياي معمول شب كريسمس (عروسك ها و اسباب بازي هاي قراردادي)، در عين خلوص نيت كله هاي بريده و چيزهاي دهشتناك ديگر را به كودكان مي دهد و بدينسان روايت شب كريسمس را در قالبي معكوس و وارونه اما سرشار از تخيل بازگو مي كند.
انگيزه زيبايي شناسي در ذات اوست، غريزه مسلطش است و هنرش، هر چند اجتماع از آن مي گريزد و ناديده اش مي گيرد، چيزي جز جوهر زندگيش نيست. اين كم و بيش درونمايه اصلي ماهي بزرگ نيز هست، چرا كه ادوارد بلوم (كه نقش جواني اش را ايون مك گرگور و نقش پيري اش را آلبرت فيني بازي مي كند) با تخيل مهارناپذيرش در چشم ويلي (بيلي كرودوپ)، پسرش، چيزي جز يك دروغگو نيست.
ويل مي گويد، هويت واقعي پدرش را كه حالا در بستر مرگ است هرگز نشناخته است، چون او با داستان بافي هاي گزاف شخصيتي غيرواقعي و اساطيري از خود خلق كرده است. پاسخ ادوارد به اين اتهام، عميق و تكان دهنده است: «من كسي جز داستان هاي خود نبوده ام». به اين ترتيب، برتون با از ميان برداشتن فاصله ميان هنرمند و اثرش، آنها را به شكلي تفكيك ناپذير در هم مستحيل مي كند، زيرا هنرمند تنها در اثرش هويت مي يابد. اين البته نگاهي رمانتيك به مقوله هنرمند است كه بيشتر شبيه تعريف هاي وردورث يا كالريج، شاعران رمانتيك انگليسي است. اما برتون در عين حال از نوعي تلخ انديشي فلسفي برخوردار است كه فيلم هاي او را با وجود غوطه ور بودنشان در فضاهاي گوتيك، خيالي، كابوس وار و جادويي، كاملاً از نگرش كودكانه و خام كارگرداني چون استيون اسپيلبرگ متمايز مي كند.
در يكي از داستان هاي پر تب و تاب ادوارد، حريف او ماهي غول آسايي است كه حلقه ازدواجش را قورت داده است. در نخستين صحنه فيلم، ادوارد با به دام انداختن ماهي كه نهايتاً مي گريزد حلقه را از حلقوم او بيرون مي كشد. حلقه ازدواج البته نمادي از ارتباط ادوارد با جهان واقعي (همسر و خانواده) است و بلعيده شدن آن توسط ماهي نوعي گسست سمبوليك با واقعيت را رقم مي زند.
در صحنه پاياني فيلم، در حالي كه ادوارد توسط شخصيت هاي نيمه واقعي و نيمه خيالي همه داستان هاي خود در ساحل بدرقه مي شود ـ صحنه اي كه بي شباهت به رژه دايره وار سكانس پاياني «هشت و يك دوم» فليني نيست ـ او قدم به درون رودخانه اي مي گذارد كه بستر افسانه «ماهي بزرگ» بوده است، بستري كه به شكلي ناسازه در آن واحد نطفه زندگي و آستانه مرگ بوده است. او اين جا حلقه را از انگشت بيرون مي آورد و به همسرش مي دهد و سپس با فرو رفتن در آب به ماهي بزرگ تبديل و شناكنان دور مي شود. واقعيت وجودي ادوارد بلوم چيزي جدا از داستان او نيست.
البته، اين داستان پاياني را، ويل، در نوعي چرخش كنايي پرداخت مي كند. ويل كه دايماً پدرش را به خاطر «روايت هاي دروغينش» سرزنش مي كند، تيپيك شخصيتي است كه در دايره تنگ زندگي تهي بورژوازي قفل شده است و ارزش را تنها در سرمايه و مصرف مي بيند. او با گرايش سراسر پراگماتيك خود، كه شاخص مسلط ايدئولوژي ابتذال گراي«روياي آمريكايي» است، خوشبختي را تنها در ابعادي مادي درك مي كند كه ريشه در آن جمله معروف منشور استقلال آمريكا، «آزادي براي به دست آوردن خوشبختي و مالكيت»، آن جوهره تفكر جفرسوني، دارد كه حالا به رگ و پي ايدئولوژي سلطه جهاني بدل شده و نقطه تبلورش جورج بوش و فزون خواهي جنگ طلبانه اش است.


روزنامه همشهري

[mori_kntu]

عکس هايي از فیلم

1

2

3

4

5

6

[Stupid_White_Man]

همين حالا که دارم اين ريپ رو ميزنم اين فيلم رو ديدم. و واقعا عالي بود
با بقيه فيلم هاي برتون کمي تفاوت داشت. فضا سرراست تر و صميمانه تر
بود و واقعا يکي از بهترين فيلم هاشه. معلومه که برتون به هيچ وجه تموم نشده

[ostadg800]

يک فيلم خوب از برتون . برتوني که به نظر من نابغه است . فيلم سازي مثل برتون نداريم و نميتونيم هيچ فيلمي را و هيچ فيلم سازي را با برتون مقايسه کنيم .... چون که تيم برتون خودشه - با تمام خصوصيات منحصر به فرد خودش.
شايد کمتر کسي فکر ميکرد که بعد از فيلم نه چندان خوب سياره ميمون ها تيم برتون دو باره به فضا هاي فانتزي برگرده .....
فوق العاده است ....
من ديوونه اين آدم هستم !

[a.gh]

من فيلم ماهي بزرگ رو نديدم
اما فيلمهاي قبليشو تاحدودي ديدم و هنورم نفهميدم که چرا اينقدر طرفدار داره و مدام ميگن نابغه است.
چطور مي توان سازنده ادوارد دست قيچي رو نابغه دانست .
کجاي اسليپي هالو و مريخ حمله مي کند و بتمن و سياره ميمون ها نبوغ نهفته است.

[ostadg800]

من دلايل زيادي دارم که برتون را نابغه ميدانم ..... اون قدر زياده که باور کن اگر بخواهم به صورت لفظي هم با کسي راجب اين موضوع حرف بزنم - ۲-۳ ساعت ميشه .....

[a.gh]

يکي دوتاشو بگو شايد ما هم ايمان آورديم

[ostadg800]

والا ... چه عرض کنم ! آخه اگر با ۲ تا دليل همه چيز حل بشه که مشکلي نيست !!!! /
ولي اينهايي که ميگم نظر خودمه ! حالا غلط يا درست :
توي سينما در هر کجاي دنيا - چه ايران - چه افغانستان و چه هاليوود و . . . چيزي که باعث ميشه يک فيلم سينمايي ويژه بشه چيه ؟؟؟ شايد يک جوابش ساختار شکني باشه - يا شايد جسارت - يا شايد هم زير پا گذاشتن قوانين نرمال ( که همون ساختار شکني باشه شايد ) .
خب يکي از دلايلي که من عاشق تيم برتون هستم و اون را يک نابغه ميدانم همينه .... تيم برتون هميشه يک ساختار شکنه ( حتي در فيلم نه چندان خوب سياره ميمون ها ) ... تيم برتون جسارت اين را داره که چيزهايي که ما در حالت عادي نداريم و شايد توي رويا هامون باشن را به تصوير بکشه .... از فرم هاي فانتزي در فيلم هاش بگير تا موضوع هاش ..... همين فيلم ماهي بزرگ نمونه خوبيه از حرفي که دارم ميزنم .
شهري که همه توش پا برهنه هستند ! با اون فضاي دوست داشتني و بامزه و فانتزي ... خب ما يک چنين جايي را اصلآ به عمرمون نديديم و شايد فقط توي فکر و روياهامون تصورش کنيم .
حتي اسليپي هالو ..... حتي ادوارد ..... حتي سايره ميمون ها ..... حتي استاپ موشن کابوس شب قبل از کريسمس... .
فيلم * ادوارد دست قيچي * که رد سال ۱۹۹۱ ساخته شده . واقعآ خيلي جسارت ميخواهد که توي اون زمان يک چنين فيلمي درست بشه .... و اين فيلم همون طوري که خود تيم برتون هم گفته رويا هاي زمان بچه گي اش است ...../

ما معمولآ براي چي فيلم ميبينيم ؟ فقط براي اينکه سرگرم شيم ؟؟ براي اينکه چيز ياد بگيريم ؟ يا براي اينکه لذت ببريم ؟
قطعآ اگر فيلم ميبينيم که سرگرم شيم بايد بريم بميريم ! واقعآ ميگم .... که متاسفانه ۹۰ ٪ ايراني هاي بايد برن بميرن !
خب پس اگر قصد ما از ديدن فيلم فقط سرگرمي و وقت گذراني نيست نبايد ديگه ايرادات بچه گانه بگيريم .. مثلآ بگيم : بابا اين که نميشه ! اصلآ تو واقعيت امکان پذير نيست ! اه بابا اين چيه ! خالي بنديه !!! و اين جملات .....

درست نقطه مقابل تيم برتون که يک مقداري در فضا هاي ملايم و فانتزي فيلم ميسازه - نابغه ديگه اي هم هست ! کونتين تارانتينو .... که به نظر من تارانتينو هم نابغه است .
حالا ... بگذريم از اين .

حالا ! من دلايل زياد و زياد تري هم دارم که فعلآ به جهت خستگي فراوان از تايپ آنها ناتوانم !...
حالا من هم اين حرف ها را نزدم که بگم : هر کي تيم برتون خوشش نمياد بره بميره ! نظرات خودم را دادم که چرا من به تيم برتون ميگم نابغه .....
من به ۴ نفر ميگم نابغه : تيم برتون - تارانتينو - جيم جارموش - ديوييد لينچ .

[a.gh]

من با اون سه تاي ديگه کاملا کاملا کاملا موافق موافق موافقم. اما هنوز با اولي مشکل دارم.
من نمي گم برتون فيلمساز بديه و فيلماش خوب نيستن من مي گم اون نابغه نيست (فقط همين ) مثل برادران کوئن که فيلماي خوبي دارند اما نابغه نيستند.

[Stupid_White_Man]

شما ها شايد تعريفتون از نابغه با هم فرق داره. بهتره اول يه تعريفي از نابغه بودن بکنيد.

من هم شک دارم که به برتون بگم نابغه. ولي مطمعنا هيچ کارگرداني نيست که بتونه
به عمق رويا ها و کابوس هاي دوران کودکي مثل برتون نفوذ کنه. حتي اسپيلبرگ
چون ميشه گفت فقط براي بچه ها و درباره اونها فيلم ميسازه و نه بيشتر.که بچه ها خوششون بياد و راضي بشن.

ولي برتون به قلب خود کودکي و کودک بودن نفوذ ميکنه.

[ostadg800]

Arnona,

ميشه گفت فقط براي بچه ها و درباره اونها فيلم ميسازه و نه بيشتر.که بچه ها خوششون بياد و راضي بشن.

اين را قبول دارم که هيچ کس مثل برتون نميتونه به عمق رويا ها و کابوس ها و... نفوذ کنه و فيلم بسازه ! ولي ولي ولي ولي اين حرفت خيلي ايراد داره ها ! که فقط براي بچه ها و نه بيشتر و اونها خوششون بياد ! يعني هرکسي که فيلم هاي برتون را ميبينه و لذت ميبره بچه است؟ يا مثلآ ۸ سال سن داره ؟

ولي من ديگه بحثي نميکنم در اين باره که شما توجيح شيد که من چرا برتون را نابغه ميدانم ! شما حالا تا صبح بشين بگو برتون نابغه نيست ! من بشينم بگم نابغه است !
در هر صورت ! آدم ها فرق دارن ديگه ...

[Stupid_White_Man]

من که برتون رو نگفتم. اسپيلبرگ رو گفتم. منظورم هم اين نبود که اسپيلبرگ همه فيلم هاش
فقط به درد بچه ها ميخوره. ولي بعضي از فيلم هاش که براي بچه ها هم مناسبه
فقط در مورد ماجراهاي يه بچه يا اينجور چيز هاست که معمولا در هر سني هم ميشه
باهاش ارتباط برقرار کرد.
و در مورد برتون اتفاقا موافقم که براي بزرگسال ها خيلي مناسب تره تا بچه هاي کوچيک
بتمن ها. ادواد دست قيچي. اسليپي هالو و... اين ها با اينکه انگار در قلب خود کودکي
نفوذ ميکنن اما تا حدي فيلم هاي تاريکي هستن و شايد بچه هاي سنين پايين رو حتي بترسونن
و در نهايت اصلا مگه کودک يا کودک صفت بودن بده؟

ولي من ديگه بحثي نميکنم در اين باره که شما توجيح شيد که من چرا برتون را نابغه ميدانم ! شما حالا تا صبح بشين بگو برتون نابغه نيست ! من بشينم بگم نابغه است !
در هر صورت ! آدم ها فرق دارن ديگه ...

خب اينجوري که بايد در فاروم رو گل بگيرن.
اومديم اينجا که بحث کنيم ديگه. هدف من هم
اين نيست که صرفا بخوام نظرات ديگران رو تغيير بدم( اين جور بحث کردن کاملا اشتباهه)
شايد بخوام از ديگران چيزي ياد بگيرم
و اگر هم يه وقت تونستم ياد بدم.
و اصلا خود بحث کردن به شکل مفيد
کار جالب و لذت بخشيه. نه؟

[ostadg800]

خوبه ! ولي در اين حد ! اگه زياد بريم جلو به دعوا ميکشه

[ostadg800]

تيم برتون : ساخت Big Fish باعث شد با مرگ پدرم کنار بيايم .


اینکه هالیوود تابه حال چگونه با " تیم برتون " کنارآمده جای بسی تعجب دارد.دیدگاه این کارگردان صاحب سبک نسبت به زندگی چنان شاعرانه وسورئالیسم است که برای هالیوود ناآشنا می نماید وصنعت فیلمسازی غرب بارهاوبارها ثابت کرده که به چهره هایی مانند وی بهای چندانی نمی دهد.
انتخاب لقب نابغه خل وضع برای وی گواهی براین ادعاست.فیلمهای " بیتل جوس" ، " ادوارد دست قیچی " ،" ادوود" و" اسلیپی هالو" نشان می دهند که دنیای " برتون " بی شباهت به داستانهای افسانه ای نیست...

:: شما تا به حال فیلمهای بسیاری را درکارنامه هنری تان ثبت کرده اید با این وجود ازفیلم " ماهی بزرگ" به عنوان شخصی ترین اثرتان نام برده می شود.نظرتان دراین باره چیست ؟
پدرم زمانی درگذشت که این فیلم هنوزجلوی دوربین نرفته بود ازهمین رودرآن زمان به موضوع مرگ بسیارفکرمی کردم .رابطه ای که میان پدروپسروجود دارد یک رابطه معنوی وغیرقابل لمس است ازهمین روتعریف کردن این رابطه برای دیگران دشوارمی نماید.
زمانیکه فیلمنامه "ماهی بزرگ" را دیدم دریافتم که این اثردقیقا آنچه را که من مدنظردارم بیان می کند.ساخت این اثریک روش شگفت انگیزبرای بیان آن احساسات واثرگذاری آن برمخاطب بود.ازسوی دیگربه منزله یک درمان برای من به شمارمی آمد تا آن دوران را پشت سربگذارم وبا مرگ پدرم کناربیایم.

:: با توجه به اینکه خود نیزپدرشده اید شکل جدیدی اززندگی را تجربه می کنید وبه احتمال بسیاراین امربه شما کمک می کند که مرگ پدرتان را راحت ترفراموش کنید.
این امربسیارهیجان انگیزاست. من تمامی مراحل زندگی ام را به گونه ای سپری کردم که مردم تصورمی کردند آدم عجیب وغریبی هستم حالا با پدیده ای به نام پدرشدن مواجه شده ام که به نظرمن عجیب ترین اتفاقی است که می تواند برای یک فرد به وقوع بپیوندد.
دریک کلام باید بگویم که این تجربه شگفت انگیزو باورنکردنی است.اگرمیان رفتن به استودیو ونگهداری ازکودکم می توانستم انتخاب کنم بی تردید نگهداری ازاورا انتخاب می کردم.

:: چه اتفاقی باعث شد که از" ایوان مک گریگور" و" آلبرت فینی " برای یک نقش استفاده کنید؟
من به یکی از فیلم های " فینی " که محصول سال 1963 بود نگاه می کردم وپس ازآن نگاهی به عکس " مک گریگور" انداختم .نمی توانم بگویم که شباهت فیزیکی میان این دوبازیگروجوددارد اما ازنظرروحی به هم شباهت دارند. توضیح این امرکمی دشوارمی نماید.

:: چگونه با شوخ اسکاتلندی" ایوان مک گریگور" کنارآمدید؟
اوازمعدود هنرپیشگانی است که می تواند ازعهده نقشهای طنزآمیزی که ریشه درواقعیت دارند برآید.اوبه این نقشها ، احساسات لازم را می بخشد وآنها را باورپذیرمی کند.
هنرپیشه هایی مانند اوهمواره برای من هیجان انگیزبوده اند چراکه ازعهده تمامی کارها برمی آیند ودرعین حال احساسات خاص را به صورت ایده آل ارائه می دهند.

::شما پس ازفیلم " سیاره میمونها " رویکردی به فیلمهای کوتاه داشتید .آیا نیازبه این آثاررا احساس می کردید؟بله، مدت زمان بسیاری بود که این نوع از فیلمها را تجربه نکرده بودم.زمانیکه استودیو ازشما می خواهد فیلمی را بسازید که نمی توانید آن را دردوجمله توصیف کنید با اثری مواجه می شوید که تنها یک هنرپیشه آن را به پیش نمی برد .
مطلب از باني فيلم ( يک سال و نيم پيش !!!!!! )